بهاء الدين محمد بن شيخعلي الشريف اللاهيجي
313
تفسير شريف لاهيجى ( فارسى )
است حِكْمَةٌ بالِغَةٌ اى و هى حكمة بالغة تا خبر مبتداء محذوف باشد يعنى آن اخبار حكمتى است تامه فَما تُغْنِ النُّذُرُ پس نفع نمىكند ايشان را ترسانيدن بنا برين كلمهء ما نافيه است و نذر مصدر بمعنى انذار و مىتواند كه جمع نذير بمعنى منذر منه باشد يعنى نميترساند ايشان را امور هايلهء بيم كننده و محتملست كه كلمهء ما استفهام انكارى باشد يعنى پس آيا نفع مىكند ايشان را انذار يا امور هائله يعنى نفع نميكند . [ سوره القمر ( 54 ) : آيات 6 تا 8 ] فَتَوَلَّ عَنْهُمْ يَوْمَ يَدْعُ الدَّاعِ إِلى شَيْءٍ نُكُرٍ ( 6 ) خُشَّعاً أَبْصارُهُمْ يَخْرُجُونَ مِنَ الْأَجْداثِ كَأَنَّهُمْ جَرادٌ مُنْتَشِرٌ ( 7 ) مُهْطِعِينَ إِلَى الدَّاعِ يَقُولُ الْكافِرُونَ هذا يَوْمٌ عَسِرٌ ( 8 ) فَتَوَلَّ عَنْهُمْ پس چون تو ميدانى كه انذار نفعى ندارد روى بگردان از ايشان تا وقتى كه مأمور بقتال با ايشان شوى اينجا مقام وقفست يَوْمَ يَدْعُ الدَّاعِ إِلى شَيْءٍ نُكُرٍ كلام مستأنف است و ميتواند كه نصب يوم بتقدير اذكر باشد و ميتواند كه يخرجون كه بعد از اين مىآيد ناصب يوم باشد يعنى ياد كن روزى را كه بخواند خلايق را خوانندهاى كه اسرافيل است بسوى خبرى كه ناخوش ايشانست و يا آنكه بيرون مىآيند از قبرها خلايق روزى كه اسرافيل ايشان را بخواند بامرى منكر ناخوش على بن ابراهيم گفته كه داعى قايم آل محمد است صلوات اللَّه عليه و إله حيث قال الامام اذا خرج يدعوهم الى ما ينكرون يعنى چون خروج كند قائم ميخواند مردم را بسوى آنچه ناخوش باشد ايشان را خُشَّعاً أَبْصارُهُمْ ميتواند كه حال از ضمير يخرجون باشد به اين تقدير كه يخرجون خشعا ابصارهم يعنى بيرون مىآيند حالكونى كه ذليل باشد چشمهاى ايشان وقت ديدن عذاب چون ذلت ذليل و عزت عزيز از نظر معلوم مىشود بنا